བཀའ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཟབ་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་འདུས་ཀྱི་ཆ་ལག་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ།
བཀའ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཟབ་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་འདུས་ཀྱི་ཆ་ལག་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ།
བཀའ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཟབ་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་འདུས་ཀྱི་ཆ་ལག་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ༔
སྔོན་འགྲོ་བཞི་སྦྱོར་ནི༔ དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ༔ འཆི་བ་མི་རྟག་པ༔ ལས་རྒྱུ་འབྲས༔ འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ༔ དེ་ལ་ཐོག་མར་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི༔ ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ༔ ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་ནས༔ དལ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ༔ སྐྱེས་བུས་དོན་སྒྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ༔ གལ་རེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབ་ན༔ ཕྱིས་ནས་ཡང་དག་འབྱོར་པར་ག་ལ་འགྱུར༔ ཅེས་གསུངས༔ དེ་ཡང་དལ་བ་བརྒྱད་ནི༔ སྡུད་པ་ལས༔ མི་ཁོམ་བརྒྱད་སྤངས་དེ་
ཡིས་དལ་བརྟག་ཏུ་རྙེད༔ ཅེས་གསུངས༔ མདོ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས༔ དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་༔ ཀླ་ཀློ་ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ནི༔ ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་པ༔ ལྐུགས་པ་འདི་དག་མི་ཁོམ་བརྒྱད༔ ཅེས་གསུངས༔ འདི་དག་ཇི་ལྟར་མི་ཁོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན༔ དམྱལ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་༔ ཡི་དྭགས་ནི་སེམས་ཚིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་༔ དུད་འགྲོ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་༔ དེ་དག་གསུམ་ཆར་ཡང་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་༔ ཁྲེལ་མེད་པས་
རྒྱུད་མ་རུངས་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར༔ ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ༔ ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི༔ གནས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ནས་དགེ་བ་ལ་འབད་མི་ཁོམ་པའོ༔ དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ལ་དལ་བ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ༔ མི་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་༔ ཀླ་ཀློ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་འཕྲད་པར་བཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ༔ ལོག་ལྟ་ཅན་ནི༔ དགེ་བ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་རྒྱུར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ༔ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པ་ནི༔ བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༔ ལྐུགས་པ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ༔ དེ་ལྟར་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི༔ དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ༔ འབྱོར་པ་ནི་རང་གི་འབྱོར་པ་ལྔ༔ གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ༔ དེ་ལ་རང་གི་འབྱོར་པ་ལྔ་ནི༔ ཇི་སྐད་དུ༔ མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང་༔ ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད༔ ཅེས་པ་རྣམས་སོ༔ དེ་ལ་མི་ཉིད་ནི༔
མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ༔ སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ༔ ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི༔ སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་དུ་ཡོད་པའི་སར་སྐྱེས་པའོ༔ དབང་པོ་ཚང་བ་ནི༔ གླེན་པ་དང་ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ༔ དགེ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པའོ༔ གནས་ལ་དད་པ་ནི༔ སྟོན་པས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལ་དད་པའོ༔ ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་ནི༔ ཚེ་འདི་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་མ་བྱས་པའོ༔ གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་ནི༔ སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དང་༔ དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་༔ ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་༔ ཆོས་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་༔ གཞན་གྱི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པའོ༔ དེ་ལྟར་རང་གཞན་གཉིས་གྱི་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ༔ དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་རྣམ་གཉིས་འཛོམ་པ་དེ་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ༔ ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་
རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན༔ ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ༔ རྙེད་པར་བཀའ་བས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ༔ ཕན་འདོགས་ཆེ་བས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ༔

以下是藏文的简体中文直译：
佛语大圆满甚深三宝总集支分共同前行。
佛语大圆满甚深三宝总集支分共同前行。
佛语大圆满甚深三宝总集支分共同前行称为此。
四共同前行是：暇满难得、死亡无常、业因果、轮回苦恼诸思维。首先，这珍贵的暇满人身极为难得。如寂天所言："暇满人身极难得，能成就人之目标。若此生中不修善，后世何能再获得？"所谓八种闲暇，《集经》云："远离八无暇，获得闲暇身。"《正念经》云："地狱、饿鬼与畜生，边地、长寿天以及邪见者、佛不出世、哑者，这八种为无暇。"
何谓无暇？地狱因常受苦故，饿鬼因心灼烧故，畜生因极度愚痴故，三者皆因无惭无愧而心性顽劣故，无法修习佛法。长寿天者，贪著所居之乐，无暇精进修善。如是说六道众生中无闲暇。即使为人，边地者难遇圣者，邪见者不见善为天界与解脱之因，生于佛不出世时无人宣说何为正行非行，哑者无法自身分辨正说与误说之法。远离这八种情况者，称为具足闲暇圆满。
所谓圆满，有自圆满五种，他圆满五种，共十种。自圆满五种如所言："为人、生中土、诸根具足、业边不倒、信仰圣处。"其中，为人者，与众人同等，具男女根。生于中土者，生于可依止圣者之处。根具足者，非痴非哑，有修善之缘。信仰圣处者，信仰佛陀所说正法、律法白法一切所依。业边不倒者，今生未造无间业。他圆满五种是：佛出世间、宣说正法、正法住世、随入住世之法、有人悲悯他者。如是具足自他二者十种，称为具足圆满。
如是暇满二种俱全者，是为珍贵人身。为何称之为珍宝？因与如意宝珠性相符合：难得故称珍宝，利益大故称珍宝。


 དེ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི༔ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས༔ མིར་གྱུར་པ་ནི་དཀའ་བ་སྟེ༔ མི་སྲོག་ཐོབ་པའང་དཀའ་བ་ཡིན༔ དམ་པའི་ཆོས་ཐོབ་དཀའ་བ་སྟེ༔ སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའང་དཀའ་བ་ཡིན༔ ཞེས་གསུངས༔ དཔེ་ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ན༔ སྤྱོད་འཇུག་ལས༔ དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས༔ རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེང་གཉའ་ཤིང་གི༔ བུ་གར་རུ་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར༔ མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་གསུངས༔ ཞེས་པ་ལྟར་རོ༔ ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ༔ ཕན་འདོགས་ཆེ་བ་ནི༔ སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མཱིའི་ཞལ་ནས༔ གང་ཞིག་ཐོབ་ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཐར་འབྱིན་ཞིང་༔ བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དགེ་བའང་འདེབས་བྱེད་ལ༔ ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་པའི༔ མི་ཉིད་དེ་ནི་སུ་ཞིག་འབྲས་བུ་མེད་
པར་བྱེད༔ བདེ་གཤེགས་ལམ་བརྟེན་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་ཅིང་༔ སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པའི༔ ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་མི་རྙེད་ལྷ་མིན་དང་༔ མཁར་ལྡིང་ཤ་ཟ་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྲེས་མིན༔ ཞེས་གསུངས་པས༔ དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་འདིས༔ མི་དགེ་བ་སྤང་ནུས་པ༔ དགེ་བསྒྲུབ་ནུས་པ༔ འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་ནུས་པ༔ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་འགྲོད་ནུས་པ༔ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ༔ ཞི་བ་ལྷས༔ མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི༔ སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ༔ ཅེས་གསུངས་པས༔ དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཏེ༔ དེ་ཉིད་ལས༔ གྲུ་འདི་ཕྱིས་ནས་རྙེད་དཀའ་བས༔ རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག༔ ཅེས་པ་དང་༔ འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་ནས་ནི༔ བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན༔ འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ༔ འདི་ལས་བླུན་པའང་གཞན་མེད་དོ༔ ཞེས་པ་དང་༔ མདོ་ལས༔ ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའི་དལ་འབྱོར་ཐོབ་དུས་འདིར༔ གཏན་
གྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་ལ་མི་སྒྲིམ་པར༔ སྙོམ་ལས་དོན་མེད་བྱ་བས་གཡེང་བྱེད་ན༔ དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་སྙིང་ཡོད་ཇི་ལྟར་ཡིན༔ དུས་འདིར་འབད་ན་གཏན་གྱི་བདེ་ཐོབ་ཅིང་༔ མ་འབད་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་འཁྱམས༔ གཏན་གྱི་བདེ་སྡུག་གདམ་དུ་ཡོད་དུས་འདིར༔ མི་ཉིད་ཡིན་ན་དུས་འདིར་འབད་པར་རིགས༔ ཞེས་གསུངས༔ དེ་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་ཕན་འདོགས་ཆེ་ཡང་༔ འཇིག་པར་ཤིན་ཏུ་སླ་སྟེ༔ ཚེ་སྲོག་ལ་གསོས་འདེབས་མཁན་ནི་མེད༔ འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་༔ དུས་སྐད་ཅིག་མ་ནི་མི་སྡོད་པའི་ཕྱིར་རོ༔ དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས༔ དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས༔ བདེ་བར་སྡོད་པ་རིགས་མ་ཡིན༔ བདག་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དུས༔ དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་༔ ཞེས་གསུངས༔ དེ་ཡང་སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ༔ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་ནས་དགེ་སློང་དག་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ༔ ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ནི༔ ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས༔ བསགས་པ་ཀུན་གྱི་མཐའ་མཛད་ཅིང་༔ བསླང་བའི་
མཐའ་མ་འགྱེལ་བར་འགྱུར༔ འཕྲད་པའི་ཐ་མ་འབྲལ་བ་སྟེ༔ གསོན་པའི་ཐ་མ་འཆི་བར་འགྱུར༔ ཅེས་གསུངས་སོ༔

这些是完整直译的简体中文：
关于难得，《菩萨藏经》中说："成为人是难，获得人命亦是难，获得正法亦是难，佛陀出世亦是难。"如何难得的比喻，《入行论》云："是故薄伽梵，说如大海中，漂浮木轭孔，海龟颈恰入，人身极难得。"这对于生于三恶道的众生尤为难得。
关于利益大，师尊月称说："若得此身能解脱轮回边际，种下无上菩提善种，胜过如意宝珠功德更为殊胜，此人身谁会令其无有果报？依止善逝道路引导众生，心力强大人类所获得之道，天龙非天、迦楼罗、罗刹、紧那罗及饿鬼皆不能得。"由此暇满人身能够断恶、修善、渡越轮回大海、行走菩提道路、获得圆满佛果。
寂天说："依靠人的船筏，能渡苦海。"因此应使获得的暇满具有意义，同论又云："此船后难得，愚者勿睡眠。"又云："得如是闲暇，我若未修善，无有比此欺，无有比此愚。"
经中说："获得极难得暇满之时，不勤求永久安乐，懈怠无义事务散乱，此人怎能称有心者？此时精进能得永久安乐，不勤则漂流苦海。永久乐苦可选择时，为人理应此时精进。"
如是虽然难得且利益大，但却极易毁坏：无人能为生命续命，死亡因缘众多，刹那时间不会停留。《入行论》中说："今日虽不死，安住实非理，我将不在时，定会无疑生。"
一般而言，一切有为法皆无常。佛陀说："比丘们，一切有为法无常。"如何无常，《法句譬喻经》中说："积聚终有尽，高处终坠落，相聚终别离，生者终归死。"


 དེ་ཡང་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་མི་རྟག་སྟེ༔ ཆགས་འཇིག་སྣ་ཚོགས་བྱེད༔ ནམ་ཟླ་དུས་བཞིར་འགྱུར་ཞིང་གནས་སྐབས་མི་གཅིག་པར་འགྲོ༔ ཉི་ཟླ་འཆར་ནུབ་སོགས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་རྟག༔ ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ༔ འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས༔ སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ༔ འགྲོ་བའི་འཆི་གར་ལ་ལྟ་དང་མཚུངས༔ ཞེས་གསུངས༔ དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡུན་རིང་པོར་མི་སྡོད༔ ནམས་ཀྱང་འཆི་དགོས་ཤིང་༔ མི་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གང་ཡང་མེད༔ ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་མི་འཆི་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ཡང་བ་རྣང་སྟེ་འཆི་བ་ཡོད༔ རྫས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་རང་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན་ཡང་༔ དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཤ་ལ་འཆི་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད༔ ཚེ་མི་སྡོད་པ་ནི༔ ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ནམ་སྤོས་རྒྱའི་ཚིགས་པ་དང་འདྲ་སྟེ༔ སྤྱོད་འཇུག་ལས༔
ཉིན་མཚན་སྡོད་པ་ཡོད་མེད་པར༔ ཚེ་འདི་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཞིང་༔ སྣོན་པ་གུད་ནས་ཡོད་མེད་ན༔ བདག་ལྟ་འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར༔ ཞེས་གསུངས༔ ཤི་བའི་དུས་སུ་ཉེ་འབྲེལ་དང་ནོར་རྫས་དང་ལུས་ལ་སོགས་རྩིས་པོ་ཆེ་རྣམས་དང་འགྲོགས་དབང་མི་ཡོང་སྟེ་མྱུར་དུ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ༔ སྤྱོད་འཇུག་ལས༔ ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་འཆི་དགོས་པར༔ བདག་གིས་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་ནས༔ ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ༔ དེ་ཡང་འཆི་སྟེ་ངེས་པར་འཆི༔ ནམ་འཆི་ཆ་མེད༔ དུས་ལ་བབ་པའི་འཆི་བ་ལ༔ ཅིས་ཀྱང་མི་སྟོང་པར་འཆི་སྟེ༔ རྒ་ན་བ་འཆི་བ་ཡོལ་རྒྱུ་མེད༔ གཞོན་པ་ལ་མ་ར ན་བྱ་བ་མེད༔ དར་བབ་པ་ལ་འཆི་བས་མི་ཚུགས་བྱ་བ་མེད༔ ཁམས་ཆེ་ཆུང་དྲག་ཞན་མེད་པར་འཆི་བའི་རྒྱ་ལས་མ་འདས་ཏེ༔ སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས༔ ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ༔ མཚན་དང་དཔེ་བྱད་གྱིས་བརྒྱན་པའི༔ རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་མི་རྟག་ན༔ ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་འདྲ་བ་ཡི༔ ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས༔ ཞེས་གསུངས༔ བསགས་པའི་ནོར་གྱིས་ཀྱང་མི་སྟོང་སྟེ༔
ཡང་དེ་ཉིས་ལས༔ རྙེད་པ་མང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ནས༔ ཡུན་རིང་དུས་སུ་བདེ་སྤྱད་ཀྱང་༔ ཆོམ་པོས་འཕྲོག་པ་ཇི་བཞིན་དུ༔ སྒྲེན་མོ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ༔ ཞེས་གསུངས༔ དེ་བས་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་སྟོང་སྟེ༔ སྤྱོད་འཇུག་ལས༔ དགའ་བ་མང་པོས་བསྒྲུབས་པ་ཡི༔ ཟས་དང་སྐོམ་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་ལུས༔ རང་དང་མི་འགྲོགས་བྱ་ཁྱིས་ཟ༔ ཡང་ན་འབར་བའི་མེ་ཡིས་ཚིག༔ ཡང་ན་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འབྲུལ༔ ཡང་ན་ས་ཡི་དོང་དུ་སྦ༔ ཞེས་གསུངས་སོ༔

这些是完整直译的简体中文：
外器世间也是无常的：经历各种成坏，四季变化且处于不同状态，日月升落等刹那也不常住。内情众生也是无常的。《方广大庄严经》中说："三界无常如秋云，众生死亡似舞蹈。"在此世间不能长住，终究必死，没有任何事物能成为不死的条件。虽然饮食等被认为是不死的条件，但仍有死亡；虽然资具等是维生的顺缘，但为获得它们而死的人不计其数。
寿命不住如河流或如闪光，《入行论》云："日夜不停留，此生恒减损，若无他增益，我岂能不死？"死时，亲友、财物、身体等珍视之物无法相随，迅速分离。《入行论》中说："一切皆须舍而死，我不知此理......"
必定会死，死期不定。到了时候必死无疑：老病死无法避免，年轻者也不例外，壮年者也不能说死亡无法近身，无论体质强弱大小，都不能超出死亡的范畴。如勇士阿阇黎说："即使佛陀身相，以相好庄严，金刚之身亦无常，何况如水草芯般的有情众生？"
积聚的财富也不能免死，同论中说："获得众多财，长时享乐后，如遭盗抢夺，赤身空手去。"即使是自己的身体也不能免死，《入行论》中说："以多欢喜成就、饮食滋养之身，不能自随，为鸟兽所食，或被烈火焚烧，或沉溺水中，或埋入地洞。"


 དེ་ལྟར་འཆི་བ་ནམ་ཡོང་ཆ་མེད་དེ༔ མདོ་ལས༔ སང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས༔ སྔོན་དུ་གང་འོང་གཏོལ་མེད་པས༔ སང་གི་ཆིས་ལ་མ་འབད་པར༔ ཕྱི་མའི་དོན་ལ་འབད་པར་རིགས༔ ཞེས་གསུངས༔ ད་ལྟ་ལུས་ཅི་སྟོབས་དང་ལྡན༔ བྱད་བཞིན་མདངས་དང་ལྡན་པ༔ ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ༔ འཆི་བ་ཡིད་ཀྱི་དགུ་ལ་མི་བྱེད་པ་ཅིག༔ དེ་རིང་ལྟ་བུ་འཆི་ནད་གྱིས་བཏབ་ནས༔ ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཤོར་ནས་ཙོག་པུ་ཡང་མི་ནུས༔ བྱད་ཀྱི་བཀྲག་ཤོར་ཏེ༔ འོམ་པོ་བཀྲག་མེད་དུ་
སོང་༔ ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་ན་ཚ་ལ་ཚུགས་ཐབས་མེད༔ ཟུག་གཟེར་ལ་ཆོག་པ་མེད༔ སྨན་དང་དཔྱད་ཀྱང་མ་ཟུག༔ ཆོ་ག་དང་རིམ་གྲོས་ཀྱང་མ་ཕན༔ འཆི་བར་ནི་ཤེས༔ བྱ་ཐབས་ནི་མེད༔ གཉེན་གྱི་མཐའ་མས་ནི་བསྐོར༔ ཟས་ཀྱི་ཐ་མ་ནི་ཟ༔ གཏམ་གྱི་ཐ་མ་ནི་ཟློ༔ དེ་ནས་དབུགས་དེ་ཆད་ནས་དེ་རིང་ཕན་ཆད་ཇི་ལྟར་གཅེས་པས་ཁྱིམ་དེར་མེད་དུ་མི་བཏུབ་པ་ཅིག་ཡིན་ཡང་༔ རོ་དེ་ཁྱིམ་དུ་མང་དུ་བཞག་མ་འོས་པར༔ མལ་དུ་ཁུར་ཐག་ཤར་གྱིས་བྲེས་ནས་རོ་ཞུར་གྱིས་རོ་ཁུར་ཏེ་ཕྱིར་འདོན་ཏེ༔ ལ་ལས་ནི་རོ་དེ་ལ་འཇུས་ཤིང་མཆོད་པ་ལྟར་བྱེད༔ ཁ་ཅིག་ནི་ངུ་ཞིང་གོམ་པ་ལྟར་བྱེད༔ ལ་ལ་ནི་འབོག་ཅིང་བརྒྱལ་བ་ལྟར་བྱེད༔ གཞན་ཁ་ཅིག་ན་རེ༔ འདི་ནི་ས་ཡིན༔ འདི་ནི་རྡོ་ཡིན༔ ཁྱོད་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཅོལ་ཆུང་བ་སྐད་ཟེར༔ དེ་ཐེམ་པ་ཐལ་གྱིས་བརྒལ་ནས༔ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནང་དུ་མི་ལྡོག་ཅིང་དུར་ཁྲོད་དུ་བསྐྱལ་ནས༔ འབུས་ཞིག་པའམ༔ ཁྱི་ཅེ་སྦྱང་ལ་སོགས་པས་ཟོས་པ་ཀེང་རུས་འཐོར་བ་དང་༔ སྐྲ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་སུ་
འཐོར་ཞིང་༔ ཤལ་སོགས་པ་བྱ་རོག་གིས་ཁྱེར་ནས༔ གོག་གེ་གཟེར་བ་མཐོང་བ་དང་༔ ཆེ་གེ་མོ་ཤི་ལོ༔ རོ་གཅིག་འདུག་གོ་ཟེར་ནས་གཞན་གླེང་བར་འགྱུར་ཏེ༔ མདོ་ལས༔ བདག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འཆི་འགྱུར་ཏེ༔ ཤི་ནས་གཞན་གྱི་གཏམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་འོང་༔ ཞེས་གསུངས༔ དེ་ལྟར་ཤི་བས་མི་ཆོག་ལས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། བསགས་པའི་ནོར་རྫས་ཞིང་ཁང་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་གཞན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་དོ༔ དེ་ཡི་ཆེད་དུ་བསགས་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་རང་རང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ༔ རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པ་ལས༔ དུས་ཀྱིས་བསྙེན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་འགྲོ་གྱུར་ན༔ ལོངས་སྤྱོད་རྫས་དང་ཉེ་དུ་རྗེས་མི་འབྲང་༔ སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་གར་གནས་གར་འགྲོ་ཡང་༔ ལས་ནི་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་༔ ཞེས་དང་༔ མདོ་ལས༔ ལུས་ནི་འཇིགས་རུང་ཉིད་དུ་འགྱུར་ངེས་ཏེ༔ སེམས་ནི་དབང་མེད་ལས་ཀྱིས་ཁྲིད་པར་བྱེད༔ ཅེས་གསུངས༔ དེ་ཡང་ལས་དཀར་ནག་གི་འབྲས་བུ་ནམ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྨིན་ཏེ༔ ལས་བརྒྱ་པ་ལས༔
ལུས་ཅན་དག་གི་ལས་རྣམས་ནི༔ བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ༔ ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན༔ འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར༔ ཞེས་གསུངས་སོ༔ དེ་ཡང་ལས་འབྲས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི༔ བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་རྒྱུ་འབྲས༔ བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་འབྲས་དང་༔ མི་གཡོ་བའི་ལས་འབྲས་སོ༔ དང་པོ་ནི༔ སྦྱིར་མང་ཡང་༔ ལས་ཀྱི་ལམ་བསྡུས་པ་མི་དགེ་བཅུ་སྟེ༔ ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་གསུམ༔ ངག་གི་སྒོ་ནས་རྫུན་ལ་སོགས་པ་བཞི༔ ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ༔ དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དོན་གསུམ་གསུམ་སྟེ༔ དབྱེ་བ་དང་༔ འབྲས་བུ་དང་༔ ཁྱད་པར་སོགས་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ༔ དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་༔ གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་༔ ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་བཞག་པའོ༔ དེ་ལ་དང་པོ་ནི༔ ཞེ་སྡང་གི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བ་དེ་དག་སྤྱད་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ༔
འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱད་ན་ཡི་དྭགས་སུ་འགྱུར་རོ༔ གཏི་མུག་གི་སྒོ་ནས་སྤྱད་ན་དུད་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ༔

这些是完整直译的简体中文：
如是死亡何时到来不可知。经中说："明天与后世，何者先到来不确定，故不应为明日之事努力，而应为后世之事精进。"现在虽身强力壮，容颜光彩，感受安乐，心中不思死亡；若像今天这样被死亡疾病所侵，身体失去力量连蹲坐都不能，容颜失去光彩变得暗淡无光，感受痛苦无法忍受病痛，疼痛无有止息，药物治疗无效，仪轨祈祷亦无益，知道将死而无计可施，亲友围绕在身边，吃着最后的食物，说着最后的话语。
此后气息断绝，从今往后，无论多么珍爱也不可能再留在家中，尸体不适合长时间放在家里，于是将尸体从床上抬起，用绳子捆绑，抬出去。有人抱着尸体做供养状，有人哭泣随行，有人哀号晕倒，而另一些人说："这是泥土，这是石头，你别这样做，太不懂事了。"越过门槛，绝不回返，送往墓地后，要么被虫蚁腐蚀，要么被狗狼等吞食，骨骸散落，头发四处飘散，肉被乌鸦叼走，惨不忍睹，人们说："某某死了，那里有具尸体。"成为他人谈资。
经中说："我必定会死，死后将成为他人谈资。"如是死后尚不够，业将随之而去。积聚的财物、田宅和妻子等被他人享用，而为它们积累的罪业不善则随自己而去。《劝诫王经》中说："时至王者若离去，受用之物亲友不随从，此人无论住何处去何方，业如影子紧随之。"经中说："身体必定变为可怕，心不由己被业牵引。"
白业黑业之果永不会虚度而会成熟。《百业经》中说："有情诸业，纵百劫不失，因缘聚合时至，必然成熟为果。"业果的种类有：非福德业因果、福德业因果和不动业因果。
第一种虽广泛，但业道归纳为十不善：身三（杀生等），语四（妄语等），意三（贪心等）。每一种又有三方面：分类、果报和特点等，应详细了解。所有这些都从烦恼门、数量门和对境门来安立。
其中第一，若以嗔恨门行十不善，将转生地狱；若以贪欲门行之，将成为饿鬼；若以愚痴门行之，将转生为畜生。
;


 ཇི་སྐད་དུ༔ ཆགས་པས་ཡི་དྭགས་འགྲོ་བར་འགྱུར༔ ཞེས་སྡང་གིས་ནི་དམྱལ་བར་འཕེན༔ རྨོངས་པ་ཕལ་ཆེར་དུད་འགྲོར་འགྱུར༔ ཅེས་པ་དང་༔ འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ༔ དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་མི་དགེ་བ༔ མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་༔ དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ༔ ཞེས་གསུངས༔ སྤྱོད་འཇུག་ལས༔ མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་༔ འདི་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཐར་ཞེས༔ ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བདག་གིས་ནི༔ འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསམ་པར་རིགས༔ ཞེས་གསུངས་སོ༔ བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ༔ ལས་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་པ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ཡིན་ལ༔ གཞན་ཡང་འཇུག་པའི་ལས་དང་བསྟུན་ན༔ གཞན་གྱི་སྲོག་འདོན་པ་དང་༔ སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་གཏོང་བ་དང་༔ ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་༔ བདེན་པ་དྲང་པོར་སྨྲ་བ་དང་༔ གཞན་མི་མཛའ་བ་རྣམས་བསྡུམ་པ་དང་༔ ཞི་དེས་དང་གསོང་པོར་བཤད་པ་དང་༔ དོན་དང་ལྡན་
པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་༔ ཆགས་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་དང་༔ བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་དང་༔ ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ༔ དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་༔ རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ༔ རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ༔ དབང་གི་འབྲས་བུ་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཤིང་༔ དེ་ཡང་དགེ་བ་ང་རྒྱལ་དང་འདྲེས་པས་ལྷར་སྐྱེ༔ དགེ་བ་ཕྲག་དོག་དང་འདྲེས་པས་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་སྐྱེ༔ དགེ་བ་འདོད་ཆགས་དང་འདྲེས་པས་མིར་སྐྱེ་བར་གསུངས༔ དེ་བས་ན་ལས་ཕྲ་མོ་དག་ལའང་སྤང་བླང་བྱ་དགོས་ཏེ༔ དེ་ཡང་ཚོམ་ལས༔ སྡིག་པ་ཆུང་དུ་བྱས་པས་ཀྱང་༔ འཇིག་རྟེན་ཕ ་རོལ་འཇིགས་ཆེན་དང་༔ ཕུར་ཁྲོལ་ཆེན་པོ་བྱེད་འགྱུར་ཏེ༔ ཁོང་པར་སོང་བའི་དུག་བཞིན་ནོ༔ ཞེས་གསུངས༔ དགེ་བའི་ལས་ཆུང་ངུས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱིན་ཏེ༔ ཚོམ་ལས༔ བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་བྱས་པས་ཀྱང་༔ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བདེ་ཆེན་འདྲེན༔ དོན་ཆེན་དག་ཀྱང་བྱེད་འགྱུར་ཏེ༔ འབྲུ་རྣམས་ཕུན་ཚོགས་སྨིན་པ་བཞིན༔ ཞེས་གསུངས་སོ༔ ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
ནམ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྦྱིན་པར་ངེས་ཏེ༔ དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཆུང་བ་ལས༔ མེ་ནི་གྲང་བར་འགྱུར་ཡང་སྲིད༔ རླུང་ནི་ཞགས་པས་ཟིན་ཡང་སྲིད༔ ཉི་ཟླ་ཐང་ལ་ལྷུང་ཡང་སྲིད༔ ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བསླུ་མི་སྲིད༔ ཅེས་གསུངས༔ དེ་ལྟར་ལས་བཟང་ངན་གྱིས་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ༔ ལས་བརྒྱ་པ་ལས༔ ལས་རྣམས་ཀྱང་ནི་སྣ་ཚོགས་པས༔ དེ་ཡིས་འགྲོ་འདི་སྣ་ཚོགས་བྱས༔ ཞེས་གསུངས༔ དེ་ཡང་འཁོར་བའི་མཐོ་དམན་གར་སྐྱེས་ཀྱང་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ༔ གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས༔ གང་དང་འགྲོགས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གྲོགས༔ གང་ལ་སྤྱད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མ་གཏོགས་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད༔ དམྱལ་བ་ལ་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་ལ་རྒྱུན་རིང་བ་ཡོད་དེ༔ བཤེས་སྤྲིང་ལས༔ འདི་ན་མི་གཅིག་མདུང་ཐུང་སུམ་བརྒྱ་ཡིས༔ རབ་ཏུ་དྲག་བཏབ་སྡུག་བསྔལ་གང་ལགས་པ༔ དེས་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལའང་༔ འོལ་ཡང་མི་བགྱིད་
ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ༔ ཞེས་གསུངས༔ ཡི་དྭགས་ལ་བཀྲེས་སྒོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྲན་མི་བཟོད་པ་ཡོད་དེ༔ ཇི་སྐད་དུ༔ ཁ་ཅིག་ཁ་ནི་ཁབ་ཀྱི་མིག་ཙམ་ལ༔ ལྟོ་བ་རི་ཡི་ཁྱོན་ཙམ་བཀྲེས་པས་ཉན༔ མི་གཙང་གི་ནར་བོར་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ༔ འཚལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་སོ༔

这些是完整直译的简体中文：
如所言："贪欲成为饿鬼众，嗔恨投生入地狱，痴迷多数成畜生。"又云："贪欲嗔恨愚痴三，由此所生业不善，不善导致诸苦恼，以及一切恶趣道。"《入行论》中说："从不善生起诸苦恼，如何从此定得解脱？日夜恒常我应当，唯一思维此道理。"
关于福德业因果，所谓业是指断除十不善即为十善。此外随顺实行的业有：保护他人生命、广行布施、安住梵行、诚实正直言说、调解不和者、温和柔顺言谈、说有意义之语、少欲知足、修习慈爱等、入于真实义理。
其果报也有：异熟果、等流果、增上果等广泛阐述。如善行与傲慢相混则生天界，善行与妒忌相混则生非天，善行与贪欲相混则生为人。因此对于微细业也应取舍，如《法句经》所言："造作微小恶，来世大恐惧，巨大痛悔生，如毒入腹中。"微小善业也能产生巨大果报，《法句经》中说："造作微小善，来世大安乐，成就大义利，如谷物丰熟。"
业的异熟果报绝不会虚度而必定成熟。《小念处经》中说："火可能变冷，风可能被绳索捕获，日月可能坠落平地，业报不可能欺诳。"如是善恶业造成轮回中各种苦乐，《百业经》中说："由种种业，使此众生种种差别。"
无论轮回中转生高处或低处都是苦的本性：无论生于何处都是苦处，无论与谁交往都是苦伴，无论享用什么都是苦受用，没有丝毫安乐的机会。地狱中有强烈持久的寒热之苦，《亲友书》中说："此处若一人，被三百短矛，猛力刺所生苦，比起地狱小苦，连皮毛都不及，连点滴都不算。"饿鬼有难以忍受的饥渴之苦，如所言："有些口如针眼大，腹如山丘饥所煎，寻找少许不净物，都无有能力获取。"



ཞེས་གསུངས༔ དུད་འགྲོ་ལ་གླེན་ཞིང་གཏི་མུག་པ་དང་༔ བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟང་པ་ཡོད་དེ༔ ཇི་སྐད་དུ༔ དབང་མེད་གཞན་དག་རྡོག་པ་ལག་པ་དང་༔ ལྕགས་དང་ལྕགས་ཀྱུ་གདབ་པས་འདེབས་ཏེ་བཀོལ༔ ཁ་ཅིག་མུ་ཏིག་བ ལ་དང་རུས་པ་ཁྲག༔ ཤ་དང་པགས་པའི་ཆེད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར༔ ཅེས་གསུངས༔ དེ་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བྱ་བ་ཡིན༔ བདེ་འགྲོ་ལྷ་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་འདའ་སྟེ༔ འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཡི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ་ཀྱང་༔ མཐར་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཏེ༔ ཇི་སྐད་དུ༔ འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་༔ འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཡང་བྲན་ཉིད་དུ་
འགྱུར༔ ཞེས་གསུངས༔ དེར་མ་ཟད་ལྷ་ཡི་དབང་པོ་ལྟ་བུའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་ཀྱང་༔ མཐར་འཆི་འཕོ་ཞིང་ལྟུང་བ་ཡིན་ཏེ༔ ཇི་སྐད་དུ༔ བརྒྱ་བྱིན་འཇིག་རྟེན་མཆོད་འོས་གྱུར་ནས་ཀྱང་༔ ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སླར་ཡངས་སྟེང་ལྷུང་༔ ཞེས་གསུངས་སོ༔ དེར་མ་ཟད་ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པ་ལྟ་བུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས༔ བསམ་གཏན་སྙོམས་འཇུག་གི་བདེ་བ་ཐོབ་ཀྱང་མཐར་ལྷུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ༔ ཇི་སྐད་དུ༔ ཚངས་ཉིད་ཆགས་བྲལ་བདེ་བ་ཐོབ་ནས་སླར༔ མནར་མེད་མེ་ཡི་བུད་ཤིང་གྱུར་པ་ཡི༔ སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བརྟེན་འཚལ་ལོ༔ ཞེས་གསུངས་སོ༔ དེ་ལ་མི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བགྱིས་ན༔ སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་ཆུ་བོ་བཞིས་ཐོག་དྲངས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་དེ༔ ཇི་སྐད་དུ༔ མངལ་འཇུག་གི་མདོ་ལས༔ དེ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ༔ རྒས་མ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ༔ ན་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ༔ འཆི་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ༔ སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་
ནོ༔ མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ༔ གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ༔ ཡོད་པ་བསྲུང་དཀའ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ༔ ཞེས་གསུངས་སོ༔ དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡང་ཡིན་ལ༔ དེ་ལ་སྐྱེ་གནས་བཞིར་གསུངས་ཀྱང་༔ ཕལ་ཆེར་མངལ་ན་སྐྱེའོ༔ འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ན༔ དང་པོ་སྲིད་པ་བར་དོ་ནས་མངལ་དུ་འཇུག་ཁར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ཅིང་༔ མངལ་དུ་ཞུགས་ནས་ཀྱང་༔ ཚ་གྲང་ནད་དང་སྡུག་བསྔལ་དཔག་མེད་ཡོད་དོ༔ གཞན་ཡང་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་༔ དྲི་མི་ཞིམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང་༔ མུན་ནག་གི་འདུ་ཤེས་དང་༔ བཙོན་རའི་འདུ་ཤེས་དང་༔ ཡོངས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ༔ མངལ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་པགས་པ་བཤུས་ནས་རྩི་གཟུར་ལ་བྲང་བ་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དེ༔ སློབ་སྤྲིང་ལས༔ ཤིན་ཏུ་མི་གཙང་དྲི་ང་གཙེ་བས་འགག༔ རབ་ཏུ་དོགས་པ་མུན་ནག་འཐིབ་པོར་འདུག་པ་ཡི༔
མངལ་གནས་དམྱལ་བ་ལྟ་བུའི་ནང་དུ་དེ་ཞུགས་ནས༔ ལུས་ཀྱང་བསྐུམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོར་གནས་དགོས་སོ༔ ཞེས་གསུངས༔ རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ༔ མདོར་ན་བཅུའོ༔ དེ་ཡང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་༔ དེ་བཞིན་དུ་སྐྲ་དང་༔ པགས་པ་དང་༔ ཁ་དོག་དང་༔ མཐུ་སྟོབས་དང་༔ གཟི་བརྗིད་དང་༔ བསོད་ནམས་དང་༔ ནོར་མེད་པ་དང་༔ སེམས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་༔ གནས་སྐབས་འདས་ཤིང་ཚེའི་འཇུག་བསྡུ་བས་སོ༔ དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེ་རོལ་པ་ལས༔ རྒས་པས་གཟུགས་སྡུག་གཟུགས་ནི་མི་སྡུག་བྱེད༔ རྒས་པས་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་ཅིང་མཐུ་སྟོབས་ཉམས༔ རྒས་པས་བདེ་བ་འཕྲོག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད༔ རྒས་པས་འཆི་བྱེད་རྒས་པས་མདངས་ཀྱང་འཕྲོག༔ ཅེས་གསུངས་སོ༔ ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ༔ མདོར་ན་བདུན་ཏེ༔ དེ་ཡང་ན་ཟུག་དྲག་པོས་བཏབ་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་༔ དཔྱད་རྩུབ་མོ་བྱེད་པ་དང་༔ སྨན་ཚབ་བསྟེན་པ༔ བཟའ་བཏུང་འདོད་པ་
འགོག་པ༔ སྨན་པའི་ངོ་བསྲུང་བ༔ ཡོ་བྱད་ཟད་པ༔ ཤི་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཡོད་དོ༔

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
"如是所说：畜生愚痴迷惑，承受役使苦难之苦。如云：无自由之身，他人以棍棒手杖，铁钩鞭打驱使；有些为珍珠、毛皮、骨头、血液、肉和皮而遭杀戮。"如是所说。这三者称为苦苦。即使转生为天人等善趣，也无法超脱痛苦：即使获得像转轮圣王那样的享受，终究会变成痛苦，这称为变苦。如云："即使成为转轮圣王，也会在轮回中再成为奴隶。"如是所说。不仅如此，即使获得如天帝般的身体和享受，最终也会死亡堕落。如云："即使成为世间所敬的帝释天，也因业力再次从高处坠落。"如是所说。不仅如此，即使如梵天王般远离贪欲，获得禅定三昧之乐，最终也会堕落。如云："即使获得梵天离欲之乐，后来也会变成无间地狱之薪，承受不断之苦。"如是所说。
若论人类之苦，以生老病死四大暴流为首，存在无量痛苦。如《入胎经》所云："出生是苦，衰老是苦，疾病是苦，死亡是苦，爱别离是苦，怨憎会是苦，求不得是苦，守护现有也是苦。"如是所说。其中第一（生苦）是一切其他痛苦之根源，虽然提到四种出生方式，但大多数是胎生。就此而言，首先从中阴身入胎时就有不可思议之苦，进入胎中后，又有寒热疾病等无量痛苦。此外还有不净想、恶臭想、黑暗想、牢狱想，以及欲求出生的想法。出胎时有如被剥皮擦过荆棘般的痛苦。如《书信》云："极不净、恶臭逼迫，非常狭窄、黑暗浓密，胎宫如同地狱，入于其中，身体蜷缩，必须忍受大苦。"如是所说。
衰老之苦也无量，简言之有十种：容貌改变、头发变化、皮肤改变、肤色改变、力量衰退、光彩消失、福德减少、无财富、心智改变、时日已过而命终。如《广大游戏经》云："老使美形变丑形，老夺光彩损力量，老夺快乐增痛苦，老致死亡夺光泽。"如是所说。
疾病之苦也无量，简言之有七种：剧痛折磨之苦、施行粗暴治疗、服用苦药、禁止所需饮食、顺从医嘱、财物耗尽、怕死之苦。


 དེ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་རོལ་པ་ལས༔ ནད་བརྒྱ་མ་སྤངས་ནད་འཐིབས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས༔ འགྲོ་བ་བཙེས་ཏེ་མི་ཡི་ཡི་དྭགས་བཞིན༔ ཅེས་གསུངས་སོ༔ འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ༔ རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས༔ རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ༔ དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བདག་གི་གསལ་ཤིང་གིས་ཟུགས་ཏེ༔ རྒྱགས་པ་དང་ནི་བྲལ༔ སྐྱབས་ནི་མེད༔ མགོན་ནི་མེད༔ དཔུང་གཉེན་ནི་མེད༔ ནད་ཀྱིས་ནི་གདུང་༔ ཁ་ནི་སྐམ༔ བཞིན་འགྱུར༔ རྐང་ལག་ནི་གཡོབ༔ ལས་ནི་མི་ནུས༔ ཁ་ཆུ་འོང་༔ སྣབས་དང་༔ གཅིན་དང་ངན་སྐྱུགས་གྱིས་ནི་ལུས་ལ་གོས༔ སྒྲ་ངར་ངར་པོ་ནི་འདོན༔ སྨན་པས་ནི་བོར༔ མལ་གྱི་ཐ་མར་ནི་ཉལ༔ འཁོར་བའི་ཆུ་རྒྱུན་དུ་ནི་ནུབ༔ གཤིན་རྗེའི་མིས་ནི་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག༔ དབུགས་རྒྱུ་བ་ནི་ཆད༔ ཁ་དང་སྣ་ནི་གདངས༔ འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འདོར༔ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ནི་འགྲོ༔ སྐྱེས་ཆེན་པོ་ནི་འདེགས༔ མུན་ནག་ཆེན་
པོར་ནི་ཞུགས༔ གཡང་ས་ཆེན་པོར་ནི་ལྷུང་༔ རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོས་ནི་ཁྱེར༔ ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་ནི་བདས༔ ས་ཚུགས་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ནི་འཁྱམས༔ ནོར་བགོ་བཤའ་བྱ་བ་ནི་མེད༔ ཀྱི་ཧུད་མ༔ ཀྱི་ཧུད་བུ༔ ཞེས་ནི་ཟེར་ཏེ༔ དེ་ཡི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་མ་གཏོགས་པ་སྐྱབས་དང་མགོན་དང་དཔུང་གཉེན་ནི་གཞན་མེད་དེ༔ ཞེས་གསུངས༔ སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུང་བསྔལ་ནི༔ ཕ་མ་བུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ཤི་བའི་ཚེ༔ མྱ་ངན་དང་༔ གདུང་བ་དང་༔ སྨྲེ་ངག་དང་༔ ངུ་འབོད་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་དོ༔ མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི༔ དགྲ་སྡང་བས་ཉེན་པའི་ཚེ་འཐབ་རྩོད་དང་༔ བརྡེག་བཙོག་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཡོད་དོ༔ སྡུག་བསྔལ་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་གོ་སླའོ༔ ལྷ་མིན་ལ་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཆ་མཚུངས་པའི་སྟེང་དུ་ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་དང་༔ འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དོ༔ དེ་ལྟར་ཡང་༔ ལྷ་མིན་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷ་ཡི༔ དཔལ་ལ་སྡང་ཕྱིར་
ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ༔ ཞེས་གསུངས༔ འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ལ་ཡང་ལྷ་མིན་དང་འཐབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་༔ འདོད་པས་མདོམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་༔ སྤ་དཀོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་༔ བཅད་པ་དང་འབྲལ་བ་དང་༔ གསོད་པ་དང་༔ སྤྱུགས་པ་དང་༔ འཆི་འཕོ་དང་༔ དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་བྱང་བར་འགྱུར་ཏེ༔ ཇི་སྐད་དུ༔ ལྷའི་བུ་འཆི་བ་ན་ལྟས་ལྔ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ༔ གོས་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར༔ མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྙིང་པར་འགྱུར༔ མཆན་ཁུང་གཉིས་ནས་རྡུལ་འབྱུང་བར་འགྱུར༔ ལུས་ལ་དྲི་ང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར༔ རང་གི་སྟན་ལ་མི་དགའ་བར་འགྱུར༔ ཞེས་གསུངས༔ བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཏིང་འཛིན་གྱིས་མྱོས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ༔ དེས་ན་འཁོར་བའི་གནས་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་མེ་འབར་བའི་ཁང་པ་ལྷ་བུ་ཡིན་ནོ༔ དཔལ་མགོན་བྱམས་པའི་ཞལ་ནས༔ སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དམྱལ་མེས་ཉམས༔ ཡི་དྭགས་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པས་ཉམས༔ དུད་འགྲོ་
གཅིག་ལ་གཅིག་ཟས་ཉམས༔ མི་དག་འཚོ་བ་ཐུང་བས་ཉམས༔ ལྷ་དག་བག་མེད་པ་ཡིས་ཉམས༔ འཁོར་བ་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་ཙམ་ལ༔ བདེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན༔ ཅེས་གསུངས༔ ཞེས་པ་འདི་ཡང་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་གླིང་པས་གཏེར་ཚབ་ཏུ་སྦས་པ་ཡིན་ནམ་བསམ། རྡོ་ད་ཧོམ་འཕྲང་ལྕགས་ཀྱི་སྒོ་མོའི་གཡོན་ཟུར་ནས་རིག་འཛིན་འཇའ་ཚོན་སྙིང་པོས་འཕྲལ་དུ་གདན་དྲངས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
"《广大游戏经》中也说：'百病未除疾病聚集之苦，众生被折磨如同人间饿鬼。'如是所说。死亡之苦也无量，《教诫国王经》中云：'大王，同样被死神的刑柱穿刺，远离骄傲，无有庇护，无有怙主，无有亲友，被病折磨，口干舌燥，面容改变，手脚抖动，无法行动，口水流出，鼻涕、尿液和呕吐物沾污身体，发出粗重声音，医生已放弃，躺在最后的床上，沉没于轮回之水流，惧怕死神使者的恐吓，呼吸停止，口鼻张开，舍弃此世，前往后世，被抬至火葬场，进入大黑暗，堕入大深渊，被大海冲走，被业风追逐，在无立足之处徘徊，无法分配财产，呼喊"哀哉母！哀哉子！"大王，那时除了佛法外，别无庇护、怙主与亲友。'如是所说。
爱别离苦是：当所爱的父母、子女等去世时，有悲伤、痛苦、哀叹、哭泣等无量痛苦。怨憎会苦是：当遇到敌人威胁时，有争斗、殴打等多种痛苦。后两种苦（求不得苦和守护现有苦）易于理解。
阿修罗有如天界般的痛苦，此外还有骄慢、嫉妒和争斗之苦。如云：'阿修罗因本性嫉妒天界的荣华而心生大苦。'如是所说。欲界天神也有与阿修罗交战之苦、被欲望束缚之苦、被排斥之苦、被砍断分离之苦、被杀死之苦、被放逐之苦、死亡之苦等此类痛苦。如云：'天子死时将现五种征兆：衣服变脏，花鬘枯萎，两腋下流汗，身体发出恶臭，对自己的座位感到不悦。'如是所说。修习禅定者也有因禅定而醉心等无量习气之苦。
因此，这轮回之处实如大苦本性的燃烧房屋。尊贵的慈氏菩萨说：'地狱众生因地狱火而衰损，饿鬼因饥渴而衰损，畜生因互相吞食而衰损，人类因寿命短暂而衰损，天神因放逸而衰损，轮回中哪怕针尖大小的乐，永远都不存在。'如是所说。
此文或许是大持明者桑杰林巴作为伏藏替代品而埋藏。持明者嘉措宁波从多达宏彭铁门左角立即取出。"


། ༈ །།མཁོ་རྒུའི་ལོངས་སྤྱོད་འཛོམས་ཀྱང་མ་བསགས་ཤིང་། །འདོད་ཡོན་འཁོར་མང་ཚོགས་ཀྱང་མ་ཞེན་པར། །བསླབ་གསུམ་སྡེ་སྣོད་རིག་པའི་བང་མཛོད་དེ། །སྤོང་དང་ཀློག་པའི་སྙིང་གི་དབུས་སུ་བསྐྱིལ། །ཅེས་པ་འདིའང་རྫོགས་ཆེན་དཔོན་སློབ་ཀརྨ་ངེས་དོན་གསུང་རབ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དུ་འབོད་པ་དེས་ཐུན་སེང་ཞིག་ལ་མཁའ་ལྡིང་ཕུག་ཏུ་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །།
བཀའ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཟབ་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་འདུས་ཀྱི་ཆ་ལག་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
"虽集所需受用财富而不积累，
虽聚众多欲妙眷属而不贪恋，
三学藏经智慧宝库，
盘绕于舍与读之心中央。"
此文亦为大圆满上师弟子名为噶玛·阿格敦松绕丹巴嘉措者，在一个闲暇时刻于卡钦洞中所写，愿善妙增长！
萨尔瓦芒嘎朗！
"大圆满甚深大宝总集之支分共通前行"



བཀའ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཟབ་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་འདུས་ཀྱི་ཆ་ལག་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
"大圆满甚深大宝总集之支分共通前行"
AI: 这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
"大圆满甚深大宝总集之支分共通前行"


